Badmutsen zijn er in siliconen, latex en textiel, elk met een ander draagcomfort en gebruiksdoel. Siliconen badmutsen zijn rekbaar, waterafstotend en gaan lang mee, waardoor ze veel gebruikt worden voor training en wedstrijden. Latex varianten zitten strak en blijven goed op hun plaats, al zijn ze wat lastiger op en af te zetten. Textielen badmutsen laten meer water door maar zitten losser en zijn eenvoudig aan te trekken, wat ze geschikt maakt voor recreatief zwemmen. Een gecoate textielmuts, met een dunne siliconenlaag over stof, combineert beide eigenschappen: iets meer waterwerendheid dan pure stof, met behoud van draagcomfort.
Het gebruik van een badmuts hangt af van de zwemactiviteit en de gewenste stroomlijning. Bij baantjes zwemmen of wedstrijdzwemmen kiezen zwemmers meestal siliconen of latex vanwege de strakke pasvorm en beperkte waterweerstand. Voor recreatief zwemmen, zoals bij zwemaccessoires in het algemeen, volstaat vaak een lichter model van textiel. Lang haar vraagt om een ruimer gevormde muts, terwijl kort haar met bijna elk type goed uit de voeten kan.
Bij het kiezen van een badmuts spelen materiaal, pasvorm en gebruiksdoel de grootste rol. Een siliconen muts van Speedo of Arena biedt doorgaans een strakke, duurzame pasvorm die geschikt is voor intensief gebruik. Houd bij lang of dik haar rekening met een ruimere maat, zodat de muts niet knelt. Voor kinderen is een soepeler materiaal vaak prettiger, omdat siliconen bij hen sneller als te strak aanvoelt.
Veel zwembaden hanteren een badmutsplicht om haren en verzorgingsproducten uit het water te weren en de filterinstallatie te ontlasten. Deze regel geldt meestal ongeacht haarlengte, dus ook zwemmers met kort haar dragen dan een badmuts. Sommige baden maken hierop uitzonderingen voor therapiebaden of specifieke lessen.
Een badmuts beperkt het contact tussen haar en chloorwater, maar sluit niet volledig af. Water kan via de randen bij de oren en de nek alsnog naar binnen lopen, waardoor het haar toch vochtig wordt. Een siliconen muts biedt hierbij meer bescherming dan een textielen variant, doordat het materiaal minder water doorlaat.