Voor heren zijn er drie hoofdvormen: de open MTB helm, de enduro helm met extra achterhoofd- en slaapbescherming, en de fullface helm voor downhill en bikepark. De open helm biedt de meeste ventilatie en past bij cross-country ritten, terwijl de enduro-variant een tussenvorm is met een stevigere schaal en vaak een afneembare klep. Fullface helmen dekken ook de kin en het gezicht af en zijn bedoeld voor hoge snelheden op technisch terrein. Merken als Bell en Uvex bieden binnen deze categorieën verschillende uitvoeringen. De keuze hangt sterk af van het type rit: wie afwisselend klimt en afdaalt, kiest meestal voor de enduro-uitvoering.
Bij cross-country ritten op bospaden is een lichte, goed geventileerde helm voldoende, omdat het valrisico lager ligt en warmteafvoer belangrijker is. Op technische trails met veel wortels, stenen en scherpe bochten geven diepere achterhoofdbescherming en een stevigere schaal meer zekerheid. Bij afdalingen in een bikepark of tijdens downhillritten is een fullface helm aan te raden vanwege de hogere snelheden en het grotere risico op een frontale klap. Wie regelmatig wisselt tussen klimmen en dalen, kiest vaak voor een convertible model waarbij de kinbeschermer los te maken is.
Een botsingsdempend systeem zoals MIPS is een belangrijk criterium, omdat het de rotatiekrachten bij een schuine val vermindert die bij mountainbiken vaker voorkomen dan bij een rechte klap. Daarnaast bepalen ventilatieopeningen en het gewicht van de helm hoe comfortabel langere ritten aanvoelen, vooral bij warm weer of stijgend terrein. Een verstelbare en afneembare klep beschermt tegen laaghangende takken en felle zon zonder het zicht te beperken. Merken als Oakley leggen hierbij vaak extra nadruk op zichtkwaliteit. Ook de pasvorm rond de slapen en het achterhoofd is essentieel, omdat een mountainbikehelm alleen goed beschermt als hij stevig maar comfortabel aansluit.
Een goede pasvorm voelt overal even stevig aan zonder drukpunten, en de helm mag niet naar voren of achteren kunnen kantelen. Met de kinband gesloten mag er nog net een vinger tussen band en kin passen, terwijl de helm niet mag verschuiven bij het schudden van het hoofd. De achterste verstelring zorgt voor de fijnafstelling rond het achterhoofd. Bij twijfel tussen twee maten valt de kleinste maat die comfortabel zit meestal beter.
De klep beschermt tegen laaghangende takken, opspattend grind en direct zonlicht tijdens het rijden op bospaden en singletracks. Op de meeste modellen is de klep verstelbaar in hoogte, zodat je 'm kunt afstemmen op een zonnebril of het dragen van een bril. Bij lage snelheden en technisch terrein voorkomt de klep bovendien dat takken de helm optillen. Sommige heren kiezen ervoor de klep te verwijderen bij extreme hitte voor iets meer ventilatie.