Bergschoenen worden ingedeeld naar het terrein waarvoor ze gemaakt zijn, van lichte modellen tot zware klimschoenen. Lichte bergschoenen hebben een soepele zool en weinig demping, geschikt voor bospaden en dagtochten met een lichte rugzak. Middelzware modellen bieden meer stevigheid voor bergachtig terrein met een grotere rugzak, terwijl de zwaarste categorie een stugge, stijve zool heeft die geschikt is voor gletsjers en het monteren van stijgijzers. Materialen als leer en synthetische mix bepalen mede hoe stevig en duurzaam een schoen aanvoelt.
Het juiste moment voor een bepaald type bergschoen hangt af van terrein, afstand en het gewicht dat je meedraagt. Voor korte wandelingen op vlakke, verharde paden volstaat een lichte, lage schoen met flexibele zool. Ga je meerdaagse tochten maken met een zware rugzak op onbegaanbaar terrein, dan biedt een hoog model met stevige zool meer bescherming en stabiliteit. Boven de boomgrens of bij gletsjertochten is een stijve zool nodig die stijgijzers kan dragen. Zowel voor dames als heren geldt dat het gebruiksdoel de doorslag geeft, niet de schoenmaat alleen.
Een goede pasvorm bepaalt uiteindelijk meer comfort dan het merk of het uiterlijk van de schoen. Kijk naar voldoende ruimte bij de tenen, een stevige fixatie van de hiel en genoeg steun rond de enkel bij hoge modellen. Waterafstotende materialen en een ademende voering houden de voeten droog tijdens langere tochten. Merken als Merrell, On Running en Salomon verwerken elk hun eigen zooltechnologie, wat een proefmoment extra waardevol maakt voordat je een keuze maakt.
Lichte bergschoenen met een flexibele zool zijn ook geschikt voor gewone wandelingen op vlak terrein. Ze bieden net iets meer grip en stabiliteit dan een sneaker, zonder het gewicht van een zware bergschoen. Voor dagelijks gebruik op verharde paden is dit vaak een prettige middenweg.
Bergschoenen zitten idealiter net iets ruimer dan een gewone schoen, omdat voeten tijdens een lange tocht licht opzwellen. Een schoen die precies past kan tijdens het lopen gaan knijpen bij de tenen. Voldoende ruimte voorin, gecombineerd met een stevige fixatie bij de hiel, voorkomt blaren en oncomfortabele drukpunten.